Postbiotyki na wzdęcia – wsparcie komfortu trawiennego bez żywych bakterii

Postbiotyki na wzdęcia – wsparcie komfortu trawiennego bez żywych bakterii

Autor: Zespół PRIME NEXT GENERATION | 06. sierpnia 2026

Silne wzdęcia brzucha, przez które zapięcie ulubionych spodni staje się trudne, nie są wyłącznie problemem estetycznym. Wiele osób sięga po suplementy zawierające żywe kultury mikroorganizmów, oczekując poprawy komfortu trawiennego. U części użytkowników po rozpoczęciu stosowania probiotyku mogą jednak przejściowo wystąpić gazy, uczucie pełności lub nasilenie wzdęć.

Sprawdź SUPER BIOTICS™ od PRIME NEXT GENERATION – stabilną formułę postbiotyczną bez żywych bakterii, niewymagającą przechowywania w lodówce.

Postbiotyki a wzdęcia to rozwijający się obszar badań dotyczących mikrobioty, bariery jelitowej i komfortu przewodu pokarmowego. Postbiotyki zawierają nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki, dlatego nie namnażają się i nie prowadzą samodzielnie fermentacji w jelitach. Nie oznacza to jednak, że każdy produkt postbiotyczny szybko usuwa wzdęcia albo nie może powodować żadnych dolegliwości. Efekt zależy od konkretnego preparatu, pozostałych składników produktu, dawki, sposobu żywienia oraz indywidualnej reakcji organizmu. Uporczywe lub nasilone wzdęcia wymagają ustalenia przyczyny, a suplement nie powinien zastępować diagnostyki.

Dlaczego po rozpoczęciu stosowania niektórych preparatów zawierających żywe mikroorganizmy może pojawić się dyskomfort i czym postbiotyki różnią się od probiotyków? Aby zrozumieć tę różnicę, należy najpierw przyjrzeć się możliwym przyczynom wzdęć oraz procesom fermentacji zachodzącym w jelicie grubym.

Dlaczego probiotyki mogą czasami nasilać wzdęcia?

Wiele osób stosuje żywe kultury mikroorganizmów w ramach dbania o mikrobiotę jelitową. U części użytkowników po rozpoczęciu suplementacji może jednak pojawić się więcej gazów, uczucie rozpierania lub przejściowe nasilenie wzdęć.

Nie oznacza to, że wszystkie probiotyki wywołują takie reakcje albo że są niewłaściwym wyborem dla każdej osoby. Efekty zależą od konkretnego szczepu, dawki, formulacji, sposobu żywienia, obecności dodatków fermentujących oraz indywidualnego stanu przewodu pokarmowego.

Proces fermentacji w jelitach

Fermentacja jest naturalnym procesem zachodzącym przede wszystkim w jelicie grubym. Mikroorganizmy jelitowe wykorzystują niestrawione składniki pożywienia, zwłaszcza określone rodzaje węglowodanów i błonnika. W wyniku ich metabolizmu mogą powstawać między innymi krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe oraz gazy, takie jak wodór, dwutlenek węgla i metan.

Materiał edukacyjny University of Melbourne opisuje probiotyki, prebiotyki i postbiotyki jako różne elementy związane z funkcjonowaniem mikrobioty. Żywe mikroorganizmy obecne w probiotyku mogą przejściowo oddziaływać ze środowiskiem jelitowym, ale nie należy zakładać, że to one samodzielnie odpowiadają za całą fermentację zachodzącą po posiłku.

Gazy powstają głównie w wyniku metabolizowania składników diety przez całą społeczność mikroorganizmów. Znaczenie może mieć również obecność w preparacie prebiotyków, takich jak inulina, fruktooligosacharydy lub galaktooligosacharydy. U osób wrażliwych składniki te mogą nasilać fermentację i wzdęcia.

Nadmierna ilość gazów może rozciągać światło jelita i powodować uczucie pełności, rozpierania albo ból. Odczuwanie tych objawów zależy nie tylko od ilości gazu, lecz także od motoryki przewodu pokarmowego i indywidualnej nadwrażliwości trzewnej.

Początkowy okres adaptacji

Cleveland Clinic zwraca uwagę, że po wprowadzeniu nowego produktu wpływającego na środowisko jelitowe mogą wystąpić przejściowe gazy lub dyskomfort. Nie ma jednak podstaw, aby u każdej osoby przyjmować stały okres adaptacji wynoszący dokładnie jeden albo dwa tygodnie.

Łagodne objawy mogą ustąpić po zmniejszeniu porcji, zmianie pory stosowania lub odstawieniu produktu zawierającego dodatkowe składniki fermentujące. Silnego bólu, uporczywego wzdęcia, biegunki, zaparcia albo innych nasilających się dolegliwości nie należy traktować jako obowiązkowego etapu „przyzwyczajania się” organizmu.

Osoby doświadczające zmęczenia, problemów z koncentracją i wzdęć mogą poszukiwać prostego rozwiązania w suplementacji. Objawy te mają jednak wiele możliwych przyczyn i nie potwierdzają samodzielnie zaburzenia mikrobioty.

Wzdęcia mogą być związane między innymi z:

  • szybkim spożywaniem posiłków i połykaniem powietrza,
  • dużymi porcjami,
  • zaparciem lub zaburzeniami motoryki jelit,
  • fermentacją określonych węglowodanów,
  • nietolerancją laktozy albo fruktozy,
  • zespołem jelita nadwrażliwego,
  • celiakią lub innymi chorobami przewodu pokarmowego,
  • przyjmowanymi lekami,
  • stresem i nadwrażliwością trzewną,
  • zmianami hormonalnymi.

Jeżeli po konkretnym probiotyku objawy wyraźnie się nasilają, warto przerwać jego stosowanie i skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą, zamiast wielokrotnie zmieniać preparaty metodą prób i błędów.

Alternatywna forma bez żywych bakterii

Osoby, które źle tolerują preparaty zawierające żywe mikroorganizmy, mogą rozważyć produkt postbiotyczny. Postbiotyki z definicji nie zawierają mikroorganizmów zdolnych do wzrostu i namnażania.

Nie prowadzą zatem samodzielnie fermentacji składników diety w taki sposób jak żywe kultury. Nie pozwala to jednak zagwarantować, że produkt nie wywoła gazów lub innych objawów. Znaczenie mają również substancje pomocnicze, błonnik, ekstrakty roślinne, wielkość kapsułki oraz indywidualna tolerancja.

Postbiotyki nie powinny być przedstawiane jako „gotowe końcowe produkty zdrowych jelit”. Zgodnie z definicją Międzynarodowego Towarzystwa Naukowego Probiotyków i Prebiotyków postbiotyk jest preparatem zawierającym nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki, który przynosi korzyść zdrowotną gospodarzowi.

Nie wszystkie metabolity mikroorganizmów samodzielnie spełniają tę definicję. Korzyść musi zostać wykazana dla konkretnego preparatu, uwzględniającego określone mikroorganizmy, proces inaktywacji, skład i dawkę.

Dla osoby zainteresowanej postbiotykami przy wzdęciach najważniejsza korzyść technologiczna polega na tym, że produkt nie wymaga zachowania żywotności bakterii. Nie oznacza to automatycznie szybkiego zmniejszenia wzdęcia ani natychmiastowej poprawy trawienia.

Jak postbiotyki różnią się od probiotyków w kontekście wzdęć?

Gazy i wzdęcia po posiłkach są częstymi dolegliwościami. Niektóre osoby rozpoczynają stosowanie żywych kultur, a następnie zauważają pogorszenie komfortu. Postbiotyk reprezentuje inną kategorię produktu, ale jego wybór również powinien być oparty na przejrzystym składzie i danych dotyczących konkretnej formulacji.

Brak żywych bakterii i procesu namnażania

Probiotyki zawierają żywe mikroorganizmy. Po spożyciu część z nich może przeżyć przejście przez przewód pokarmowy i czasowo oddziaływać ze środowiskiem jelitowym.

Nie jest jednak prawidłowe stwierdzenie, że każdy probiotyk natychmiast rozpoczyna intensywną fermentację i powoduje wzdęcia. Reakcja zależy od szczepu, zastosowanej dawki, diety oraz obecności dodatkowych prebiotyków.

Postbiotyki nie zawierają żywych komórek zdolnych do namnażania. Są zbudowane z nieożywionych mikroorganizmów lub ich składników.

Publikacja dotycząca probiotyków i postbiotyków przywołuje definicję postbiotyku jako preparatu zawierającego nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki, który przynosi korzyść zdrowotną gospodarzowi.

Ponieważ bakterie w preparacie postbiotycznym nie są żywe, nie rozmnażają się i nie metabolizują cukrów obecnych w jelicie. Może to ograniczać jeden z potencjalnych mechanizmów powstawania gazów związany z wprowadzeniem żywych kultur, ale nie jest dowodem, że każdy postbiotyk jest całkowicie pozbawiony ryzyka dyskomfortu trawiennego.

Składniki obecne w gotowym preparacie

Niektóre żywe mikroorganizmy mogą wytwarzać określone związki dopiero podczas wzrostu i metabolizmu. Nie oznacza to jednak, że probiotyk zawsze musi skolonizować jelita, zanim zacznie oddziaływać. Wiele probiotyków działa przejściowo bez trwałej kolonizacji.

Postbiotyk zawiera przygotowane, nieożywione komórki lub ich składniki już w produkcie końcowym. Nie wymaga przeżycia ani namnażania mikroorganizmów podczas przechowywania i po spożyciu.

Nie każdy postbiotyk zawiera krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, takie jak maślan. Zgodnie z definicją ISAPP same oczyszczone metabolity bez nieożywionych komórek lub ich składników nie muszą spełniać kryteriów postbiotyku.

Maślan jest ważnym substratem energetycznym dla kolonocytów, czyli komórek nabłonka jelita grubego, i jest badany w kontekście bariery jelitowej oraz odpowiedzi immunologicznej. Nie można jednak przypisywać tych właściwości każdemu suplementowi postbiotycznemu, jeżeli produkt nie zawiera maślanu albo nie został przebadany w takim zakresie.

Również stwierdzenia dotyczące wspierania motoryki jelit muszą być oparte na badaniach konkretnego preparatu. Postbiotyki jako cała kategoria nie posiadają zatwierdzonego oświadczenia zdrowotnego dotyczącego regularności wypróżnień, zmniejszenia wzdęcia lub przesuwania gazów przez jelita.

Stabilna forma ułatwiająca regularne stosowanie

Postbiotyki mogą charakteryzować się większą stabilnością niż produkty, których właściwości zależą od zachowania żywych mikroorganizmów. Brak konieczności utrzymania żywotności może ułatwiać produkcję, transport i przechowywanie.

Wiele preparatów postbiotycznych nie wymaga chłodzenia. Zawsze należy jednak przestrzegać informacji znajdujących się na etykiecie konkretnego produktu.

Nie każdy probiotyk wymaga przechowywania w lodówce. Dostępne są również stabilne szczepy i technologie umożliwiające przechowywanie preparatów zawierających żywe mikroorganizmy w temperaturze pokojowej.

Stabilność postbiotyku nie jest równoznaczna z większą skutecznością kliniczną. Oznacza przede wszystkim, że jego skład nie zależy od przeżywalności mikroorganizmów. To może ułatwiać regularne stosowanie w domu, pracy i podczas podróży.

Rola maślanu i krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych

W badaniach nad mikrobiotą i trawieniem często analizuje się krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, określane skrótem SCFA. Powstają one głównie w jelicie grubym podczas fermentacji określonych składników diety przez mikroorganizmy jelitowe.

Najważniejsze krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe to octan, propionian i maślan. Łącznie stanowią one zdecydowaną większość krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych obecnych w jelicie grubym.

Nie jest jednak prawidłowe określanie ich jako „95% postbiotyków w jelitach”. Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są metabolitami mikrobioty, natomiast naukowa definicja postbiotyku odnosi się do przygotowanego produktu zawierającego nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki.

Nie należy również zakładać, że przyjęty doustnie preparat postbiotyczny automatycznie dostarcza octan, propionian i maślan albo omija wszystkie procesy zachodzące w przewodzie pokarmowym.

Czym są krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe?

Krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe są organicznymi kwasami powstającymi między innymi podczas fermentacji błonnika i skrobi opornej. Ich ilość i proporcje zależą od diety, składu mikrobioty, czasu pasażu jelitowego, pH oraz dostępnych substratów.

Maślan jest jednym z podstawowych źródeł energii dla kolonocytów. Komórki te tworzą warstwę nabłonka wyściełającą jelito grube i uczestniczą w utrzymaniu bariery pomiędzy światłem przewodu pokarmowego a wnętrzem organizmu.

Cleveland Clinic opisuje maślan jako ważny metabolit wytwarzany przez mikroorganizmy jelitowe. Jego obecność może wpływać na warunki metaboliczne w jelicie grubym.

Nie oznacza to jednak, że określony poziom maślanu automatycznie zapobiega wszystkim wzdęciom. Wzdęcie jest objawem wieloczynnikowym i może występować również przy prawidłowej ilości gazów, jeżeli zwiększona jest wrażliwość jelit albo zaburzona jest koordynacja mięśni brzucha i przepony.

Maślan i funkcjonowanie bariery jelitowej

Badania mechanistyczne analizują wpływ maślanu na metabolizm komórek nabłonka, produkcję śluzu, białka połączeń ścisłych oraz sygnalizację immunologiczną.

Publikacja dostępna w czasopiśmie Microorganisms omawia różne składniki i potencjalne mechanizmy związane z postbiotykami. Nie jest ona jednak dowodem klinicznym, że każdy produkt postbiotyczny odbudowuje barierę jelitową albo zmniejsza wzdęcia.

Popularne określenie „uszczelnianie jelit” jest znacznym uproszczeniem. Bariera jelitowa jest złożonym systemem obejmującym śluz, komórki nabłonkowe, połączenia międzykomórkowe, mikrobiotę i elementy układu odpornościowego.

Nie należy również używać uproszczenia, że przez „słabą ścianę jelita” do organizmu przedostają się toksyny, które bezpośrednio powodują wzdęcia. Zwiększona przepuszczalność jelitowa jest zjawiskiem badanym w różnych stanach chorobowych, ale nie stanowi uniwersalnego wyjaśnienia gazów, uczucia pełności i powiększenia obwodu brzucha.

Maślan może uczestniczyć w utrzymaniu prawidłowego środowiska nabłonka, ale nie powinien być przedstawiany jako preparat zapobiegający fermentacji albo bezpośrednio zatrzymujący powstawanie gazów.

Motoryka, oś jelita–mózg i odczuwanie wzdęcia

Motoryka przewodu pokarmowego obejmuje skoordynowane skurcze mięśni przesuwające treść pokarmową, płyny i gazy. Zaburzenia motoryki mogą sprzyjać zaparciu, zatrzymywaniu gazów albo uczuciu niepełnego wypróżnienia.

Octan, propionian i maślan są badane w kontekście receptorów i szlaków uczestniczących w komunikacji pomiędzy mikrobiotą, komórkami jelitowymi, układem odpornościowym i układem nerwowym.

Ich wpływ na motorykę nie jest jednak jednokierunkowy i może zależeć od stężenia, miejsca działania oraz stanu organizmu. Nie można stwierdzić, że wszystkie krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe zawsze przyspieszają przesuwanie pokarmu i gazów.

Jelita i mózg komunikują się poprzez oś jelita–mózg. W przekazywaniu sygnałów uczestniczą między innymi jelitowy układ nerwowy, nerw błędny, hormony, układ odpornościowy i metabolity mikrobioty.

Wzdęcie może wpływać na samopoczucie i koncentrację, szczególnie jeżeli powoduje ból albo utrudnia codzienne funkcjonowanie. Nie oznacza to jednak, że zmniejszenie ilości gazów za pomocą postbiotyku automatycznie poprawia nastrój lub odporność emocjonalną.

SUPER BIOTICS™ zawiera foliany, które pomagają w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych oraz przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Są to zatwierdzone oświadczenia odnoszące się do folianów, a nie do działania kompleksu postbiotycznego na wzdęcia lub nastrój.

Co mówią badania kliniczne o postbiotykach i wzdęciach?

Badania kliniczne dotyczące preparatów zawierających nieożywione mikroorganizmy stopniowo się rozwijają. Ich wyników nie wolno jednak generalizować na wszystkie postbiotyki.

Poszczególne badania różnią się zastosowanymi mikroorganizmami, sposobem inaktywacji, nośnikiem, drogą podania, dawką, czasem stosowania i badaną populacją. Wynik określonego produktu nie potwierdza automatycznie skuteczności innego preparatu.

Badanie preparatu ReFerm u osób z zespołem jelita nadwrażliwego

Jedno z badań dotyczyło fermentowanego preparatu owsianego ReFerm, wytwarzanego z wykorzystaniem Lactobacillus plantarum 299v.

W badaniu opisanym w publikacji dostępnej w National Institutes of Health uczestniczyło 30 osób z umiarkowanym lub ciężkim zespołem jelita nadwrażliwego. Preparat albo placebo podawano doodbytniczo dwa razy dziennie przez 14 dni.

Badanie oceniało przede wszystkim aktywność mastocytów i komórek glejowych w biopsjach jelita grubego. W grupie otrzymującej ReFerm zaobserwowano zmniejszenie stężenia tryptazy i degranulacji mastocytów.

Nie było to jednak badanie doustnego suplementu stosowanego w warunkach codziennej suplementacji. Nie wykazano w nim bezpośrednio, że preparat szybko zmniejsza wzdęcie, ból albo inne objawy u wszystkich pacjentów.

Autorzy wskazali, że konieczne są dalsze badania nad mechanizmami działania. Wyników ReFerm nie można przenosić na SUPER BIOTICS™ ani na całą kategorię postbiotyków.

Inaktywowany szczep Bifidobacterium longum CECT 7347

Inne badanie dotyczyło poddanego obróbce cieplnej szczepu Bifidobacterium longum CECT 7347, oznaczanego jako HT-ES1.

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu pilotażowym opisanym w publikacji dostępnej w National Institutes of Health uczestniczyło 60 zdrowych osób dorosłych z łagodnymi lub umiarkowanymi objawami trawiennymi.

Uczestnicy przyjmowali HT-ES1 albo placebo przez osiem tygodni. Oceniano objawy żołądkowo-jelitowe, jakość życia, wrażliwość trzewną, skład mikrobioty i parametry biochemiczne.

Wyniki wykazały jedynie niewielkie zmiany w zakresie objawów żołądkowo-jelitowych. Zaobserwowano natomiast zmiany dotyczące wybranych rodzajów bakterii oraz niektórych parametrów metabolicznych.

Nie jest zatem prawidłowe stwierdzenie, że badanie potwierdziło wyraźne zmniejszenie wzdęć i gazów. Było to niewielkie badanie pilotażowe, którego wyniki wymagają potwierdzenia w większych, niezależnych próbach.

Preparat nie zawierał żywych bakterii, ale sam brak żywotności nie oznacza automatycznie braku działań niepożądanych. W każdym badaniu i dla każdego produktu należy osobno oceniać bezpieczeństwo oraz tolerancję.

Przyszłość badań nad postbiotykami

Postbiotyki są interesującym kierunkiem badań ze względu na stabilność, brak konieczności utrzymywania żywotności mikroorganizmów i możliwość dokładnego scharakteryzowania gotowego preparatu.

Nie oznacza to jednak, że są już dobrze potwierdzonym rozwiązaniem wszystkich rodzajów wzdęć. Nadal potrzebne są większe, randomizowane badania kliniczne porównujące konkretne preparaty z placebo, z uwzględnieniem objawów, bezpieczeństwa, dawki i długoterminowego stosowania.

Nie można też automatycznie uznać preparatu poddanego obróbce cieplnej za lepszy lub bezpieczniejszy od prawidłowo dobranego probiotyku. Obie kategorie obejmują różne produkty, których właściwości zależą od konkretnych mikroorganizmów i formulacji.

Postbiotyki i probiotyki przy wzdęciach – najważniejsze różnice

Wybór suplementu może być trudny, szczególnie gdy wzdęcia, uczucie pełności i gazy utrudniają codzienne funkcjonowanie. Probiotyki i postbiotyki różnią się przede wszystkim żywotnością mikroorganizmów, stabilnością oraz zakresem dostępnych badań.

Porównywany czynnik Probiotyki Postbiotyki
Zawartość żywych mikroorganizmów Tak. Probiotyk zawiera żywe mikroorganizmy w odpowiedniej ilości. Nie. Zawiera nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki.
Możliwość wystąpienia gazów lub wzdęć U części osób mogą przejściowo wystąpić gazy lub wzdęcia. Reakcja zależy od szczepu, dawki, produktu, dodatków i indywidualnej tolerancji. Brak żywych mikroorganizmów eliminuje ich namnażanie i metabolizm w produkcie oraz po spożyciu. Nie gwarantuje jednak całkowitego braku dolegliwości trawiennych.
Przechowywanie w lodówce Zależy od produktu. Niektóre wymagają chłodzenia, inne są stabilne w temperaturze pokojowej. Wiele preparatów nie wymaga chłodzenia. Należy przestrzegać instrukcji na etykiecie.
Okres adaptacji Nie ma jednego obowiązującego okresu. U części osób objawy mogą pojawić się po rozpoczęciu stosowania, a u innych nie występują. Nie istnieje potwierdzona zasada, że adaptacja jest minimalna albo zbędna. Indywidualna tolerancja nadal ma znaczenie.
Powtarzalność składu Zależy między innymi od zachowania odpowiedniej liczby żywych mikroorganizmów do końca okresu przydatności. Nie zależy od przeżywalności bakterii, co może ułatwiać standaryzację gotowego preparatu.
Dowody dotyczące wzdęć Dostępne są badania wybranych szczepów i określonych populacji. Wyniki są zróżnicowane. Badania kliniczne są rozwijane, ale nadal ograniczone i zależne od konkretnego preparatu. Nie potwierdzają braku działań niepożądanych.

Dlaczego żywe mikroorganizmy mogą czasami nasilać objawy?

Żywe mikroorganizmy mogą przejściowo wpływać na środowisko jelitowe, ale nie jest prawidłowe twierdzenie, że każdy probiotyk intensywnie fermentuje błonnik i powoduje ból.

Wzdęcia po rozpoczęciu suplementacji mogą być związane z samym szczepem, dawką, zmianą mikrobioty, dodatkami prebiotycznymi, kapsułką albo równoległą zmianą diety.

Niektóre osoby są bardziej wrażliwe na rozciąganie jelita, dlatego nawet prawidłowa ilość gazu może wywoływać silny dyskomfort. Inne osoby mogą wytwarzać więcej metanu, mieć zaparcia lub wolniejszy pasaż jelitowy.

Organizm nie musi „walczyć” z nowym szczepem, aby osiągnąć równowagę. Probiotyki są dobierane ze względu na cechy konkretnych mikroorganizmów, ale efekt kliniczny musi być oceniany osobno dla każdego szczepu i zastosowania.

Stabilność nieożywionych mikroorganizmów

Według naukowej definicji postbiotyki są preparatami zawierającymi nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki, które przynoszą korzyść zdrowotną gospodarzowi.

Nie namnażają się i nie fermentują pożywienia. Może to stanowić praktyczną różnicę dla osoby źle tolerującej żywe kultury.

Nie oznacza to jednak, że postbiotyk zaczyna działać natychmiast, bez okresu obserwacji, albo że dostarcza „aktywne związki bezpośrednio do komórek”. Składniki preparatu nadal przechodzą przez przewód pokarmowy i wchodzą w interakcje ze środowiskiem biologicznym.

Nie ma również podstaw, aby wszystkim postbiotykom przypisywać mniejsze ryzyko działań niepożądanych. Tolerancję należy oceniać dla konkretnego produktu i dawki.

Wybór przy wrażliwym przewodzie pokarmowym

Jeżeli po kilku odpowiednio dobranych probiotykach regularnie występowały wzdęcia, można rozważyć preparat bez żywych bakterii. Nie powinien to jednak być sposób na unikanie diagnostyki uporczywych objawów.

Niektóre probiotyki tracą żywotność w niewłaściwych warunkach, ale prawidłowo oznakowany produkt powinien zawierać deklarowaną ilość mikroorganizmów przez określony czas zgodnie z warunkami producenta.

Postbiotyk może być stabilniejszy i łatwiejszy do przechowywania. Nie musi być jednak skuteczniejszy od probiotyku w każdym zastosowaniu.

Najważniejsze jest sprawdzenie:

  • jakie mikroorganizmy lub składniki zawiera preparat,
  • czy podano ich dokładne ilości,
  • jaki proces inaktywacji zastosowano,
  • czy dostępne są badania gotowego preparatu,
  • czy produkt zawiera dodatkowy błonnik lub substancje mogące nasilać fermentację,
  • jakie są zalecenia dotyczące stosowania i przechowywania.

Postbiotyki mogą stanowić praktyczną opcję bez żywych bakterii. Nie można jednak przedstawiać ich jako niezawodnego sposobu szybkiego uspokojenia jelit i usunięcia wzdęcia.

Kto może rozważyć postbiotyk przy wzdęciach?

Wzdęcia są częstym, lecz nieswoistym objawem. Postbiotyk może być rozważany przez zdrową osobę dorosłą poszukującą stabilnej formuły bez żywych bakterii, szczególnie jeżeli preparaty probiotyczne były źle tolerowane.

Nie oznacza to, że postbiotyk jest właściwym rozwiązaniem dla każdej osoby ani że uporczywe wzdęcia są zawsze wynikiem „niezrównoważonego mikrobiomu”.

Osoby zmęczone dobieraniem kolejnych probiotyków

Niektóre osoby wielokrotnie zmieniają probiotyki, nie wiedząc, że efekty są zależne od szczepu i konkretnego zastosowania. Preparat wybrany wyłącznie na podstawie wysokiej liczby jednostek tworzących kolonie lub dużej liczby szczepów nie musi być najlepiej dopasowany.

Jeżeli po różnych produktach regularnie występują gazy, warto sprawdzić również składniki pomocnicze. Przyczyną może być na przykład inulina, fruktooligosacharydy, laktoza, poliole albo duża dawka błonnika, a nie same żywe mikroorganizmy.

Postbiotyk może uprościć rutynę dzięki stabilnej formule. Nie należy jednak oczekiwać, że automatycznie „zrównoważy mikrobiom” albo zmniejszy wzdęcia.

Osoby z wrażliwym trawieniem

Osoby z nadwrażliwością trzewną mogą silniej odczuwać rozciąganie jelita i normalne procesy fermentacyjne. W takim przypadku brak żywych bakterii może być praktycznie istotny, ale tolerancję produktu nadal należy oceniać indywidualnie.

Badanie inaktywowanego Bifidobacterium longum CECT 7347 wskazuje, że określony poddany obróbce cieplnej szczep może wpływać na wybrane parametry mikrobioty. W zakresie objawów żołądkowo-jelitowych stwierdzono jednak jedynie niewielkie zmiany.

Wyniki nie potwierdzają, że każdy postbiotyk jest skutecznym i pozbawionym ryzyka rozwiązaniem dla osób z wrażliwym przewodem pokarmowym.

Osoby poszukujące wygodnej i stabilnej formuły

Postbiotyk może odpowiadać osobom, którym zależy na produkcie niewymagającym chłodzenia i łatwym do stosowania podczas pracy lub podróży.

Najważniejsze cechy tej kategorii obejmują:

  • brak żywych bakterii: preparat nie wymaga utrzymywania mikroorganizmów przy życiu;
  • łatwiejsze przechowywanie: wiele produktów jest stabilnych w temperaturze pokojowej zgodnie z instrukcją producenta;
  • możliwość standaryzacji: skład nie zależy od przeżywalności bakterii podczas transportu i przechowywania;
  • indywidualną tolerancję: brak żywych bakterii nie oznacza całkowitego braku możliwości wystąpienia dolegliwości.

Nie powinno się używać sformułowania, że składniki „zaczynają działać natychmiast”. Są dostępne w gotowym preparacie, ale czas i zakres możliwej odpowiedzi zależą od konkretnego produktu i organizmu.

Kobiety w ciąży i karmiące piersią, osoby chorujące przewlekle, przyjmujące leki albo pozostające pod opieką gastroenterologa powinny skonsultować suplementację ze specjalistą.

Do lekarza należy zgłosić się szczególnie wtedy, gdy wzdęciom towarzyszą:

  • silny lub narastający ból,
  • wymioty,
  • gorączka,
  • krew w stolcu albo czarny stolec,
  • niezamierzona utrata masy ciała,
  • niedokrwistość,
  • długotrwała biegunka lub zaparcie,
  • objawy wybudzające w nocy,
  • wyraźne powiększenie obwodu brzucha,
  • nagła zmiana rytmu wypróżnień.

SUPER BIOTICS™ od PRIME NEXT GENERATION zawiera kompleks postbiotyczny 550 mg, beta-glukany pochodzące z Saccharomyces cerevisiae, witaminę D3 i foliany.

Produkt nie zawiera żywych bakterii, nie wymaga przechowywania w lodówce i jest przeznaczony do stosowania raz dziennie.

Witamina D oraz foliany pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Foliany pomagają także w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych oraz przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia.

Oświadczenia te odnoszą się do zawartych witamin. Nie potwierdzają, że kompleks postbiotyczny leczy wzdęcia, zespół jelita nadwrażliwego, dysbiozę albo inne zaburzenia przewodu pokarmowego.

Sprawdź SUPER BIOTICS™ – stabilną formułę postbiotyczną PRIME NEXT GENERATION bez żywych bakterii.

Najczęściej zadawane pytania

Czy postbiotyki pomagają na wzdęcia?

Niektóre konkretne preparaty zawierające nieożywione mikroorganizmy są badane w kontekście objawów żołądkowo-jelitowych, bariery jelitowej i mikrobioty. Dostępne wyniki nie pozwalają jednak stwierdzić, że wszystkie postbiotyki zmniejszają wzdęcia.

W pilotażowym badaniu inaktywowanego Bifidobacterium longum CECT 7347 obserwowano zmiany wybranych parametrów mikrobioty, ale poprawa objawów żołądkowo-jelitowych była niewielka.

Wzdęcia mogą mieć wiele przyczyn, dlatego długotrwałych objawów nie należy leczyć samodzielnie wyłącznie suplementem.

Czy postbiotyki są lepsze od probiotyków przy wzdęciach?

Nie ma jednej odpowiedzi odpowiedniej dla wszystkich. Probiotyki i postbiotyki są różnymi kategoriami produktów, a ich właściwości zależą od konkretnych mikroorganizmów, formulacji i badań.

U części osób probiotyk może powodować przejściowe gazy, szczególnie jeżeli zawiera dodatkowo fermentujący błonnik. Inne osoby dobrze tolerują odpowiednio dobrany szczep i mogą odnieść korzyści w określonym zastosowaniu.

Postbiotyki nie zawierają żywych bakterii, dlatego nie namnażają się i nie fermentują pożywienia. Może to być korzystne dla osoby źle tolerującej żywe kultury, ale nie gwarantuje szybkiego zmniejszenia wzdęcia.

Czy stosowanie postbiotyków może powodować działania niepożądane?

Każdy suplement diety może być źle tolerowany przez określoną osobę. Możliwe reakcje zależą od zastosowanych mikroorganizmów, procesu inaktywacji, dawki, substancji pomocniczych, ekstraktów i indywidualnej wrażliwości.

Brak żywych bakterii może ograniczać niektóre ryzyka związane z żywymi mikroorganizmami, ale nie oznacza całkowitego braku działań niepożądanych.

Definicję postbiotyku jako preparatu zawierającego nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki przedstawiono w publikacji naukowej dostępnej w PubMed Central.

W przypadku wystąpienia wysypki, silnego bólu brzucha, uporczywej biegunki, wymiotów lub innych nieoczekiwanych objawów należy przerwać stosowanie i skontaktować się ze specjalistą.

Po jakim czasie postbiotyk może wpłynąć na wzdęcia?

Nie istnieje wiarygodny uniwersalny termin. Nie ma podstaw, aby wszystkim użytkownikom obiecywać poprawę po jednym, dwóch albo trzech tygodniach.

Czas zależy od przyczyny wzdęcia, konkretnego produktu, diety, regularności wypróżnień, przyjmowanych leków i indywidualnej odpowiedzi organizmu.

Postbiotyki nie wymagają okresu przeżywania lub kolonizacji przez żywe bakterie, ale nie oznacza to natychmiastowego efektu klinicznego.

Jeżeli po kilku tygodniach objawy nie zmniejszają się albo nasilają, należy skonsultować się z lekarzem i poszukać przyczyny zamiast zwiększać dawkę suplementu.

Czy postbiotyk można łączyć z innymi suplementami?

Postbiotyk może być stosowany równolegle z innymi suplementami, ale bezpieczeństwo połączenia zależy od pełnego składu wszystkich produktów.

Nie jest prawidłowe stwierdzenie, że brak żywych bakterii całkowicie wyklucza możliwość interakcji. Znaczenie mogą mieć pozostałe składniki, witaminy, minerały, zioła, błonnik i substancje pomocnicze.

Szczególną uwagę należy zwrócić na:

  • powtarzające się witaminy i składniki mineralne,
  • duże ilości błonnika lub prebiotyków,
  • produkty zawierające zioła wpływające na leki,
  • preparaty przyjmowane przy chorobach przewodu pokarmowego,
  • suplementację w okresie ciąży i karmienia piersią.

Osoby przyjmujące leki lub chorujące przewlekle powinny skonsultować łączenie suplementów z lekarzem albo farmaceutą.

Suplement diety nie może być stosowany jako substytut zróżnicowanej diety. Nie należy przekraczać zalecanej porcji do spożycia w ciągu dnia. Zrównoważony sposób żywienia i zdrowy tryb życia są ważne dla prawidłowego funkcjonowania organizmu. Suplement diety nie jest lekiem i nie jest przeznaczony do diagnozowania, leczenia ani zapobiegania chorobom. Uporczywe, nasilone lub nawracające wzdęcia wymagają konsultacji ze specjalistą.

Źródła wiedzy

  1. Salminen S., Collado M.C., Endo A. i wsp. The International Scientific Association of Probiotics and Prebiotics (ISAPP) consensus statement on the definition and scope of postbiotics. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology. 2021;18(9):649–667. doi: 10.1038/s41575-021-00440-6. Publikacja przedstawia uzgodnioną przez ekspertów ISAPP definicję postbiotyku jako preparatu zawierającego nieożywione mikroorganizmy lub ich składniki, który przynosi korzyść zdrowotną gospodarzowi. Autorzy podkreślają, że korzyść musi zostać wykazana dla konkretnego, odpowiednio scharakteryzowanego preparatu. Zobacz publikację.
  2. Moshiree B., Drossman D., Shaukat A. AGA Clinical Practice Update on Evaluation and Management of Belching, Abdominal Bloating, and Distention: Expert Review. Gastroenterology. 2023;165(3):791–800.e3. doi: 10.1053/j.gastro.2023.04.039. Ekspercki przegląd American Gastroenterological Association omawia przyczyny, diagnostykę i postępowanie przy wzdęciach oraz powiększeniu obwodu brzucha. Wskazuje, że objawy mogą wynikać między innymi z fermentacji, zaparcia, zaburzeń motoryki, nadwrażliwości trzewnej i nieprawidłowej koordynacji mięśni brzucha oraz przepony. Zobacz publikację.
  3. Gasaly N., Hermoso M.A., Gotteland M. Butyrate and the Fine-Tuning of Colonic Homeostasis: Implication for Inflammatory Bowel Diseases. International Journal of Molecular Sciences. 2021;22(6):3061. doi: 10.3390/ijms22063061. Przegląd opisuje rolę maślanu jako ważnego substratu energetycznego dla dojrzałych kolonocytów oraz jego związki z metabolizmem nabłonka, środowiskiem jelita grubego i funkcjonowaniem bariery jelitowej. Publikacja dotyczy przede wszystkim mechanizmów biologicznych i nie potwierdza, że każdy preparat postbiotyczny zmniejsza wzdęcia. Zobacz publikację.
  4. Vonk R.J., Reckman G.A.R. Progress in the biology and analysis of short chain fatty acids. The Journal of Physiology. 2017;595(2):419–420. doi: 10.1113/JP273616. Publikacja omawia powstawanie krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych podczas fermentacji niestrawionych węglowodanów przez mikrobiotę. Zwraca również uwagę, że fermentacja prowadzi do powstawania gazów, takich jak wodór, metan i dwutlenek węgla, a wiele proponowanych ogólnoustrojowych efektów krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych wymaga dalszego potwierdzenia u ludzi. Zobacz publikację.
  5. Biskou O., Walter S., Israelsen H., Winberg M.E., Bednarska O., Keita Å.V. ReFerm®: a postbiotic fermented oat gruel composition is reducing mast cell degranulation in the colon of patients with irritable bowel syndrome. Frontiers in Medicine. 2024;11:1408623. doi: 10.3389/fmed.2024.1408623. Badanie objęło 30 pacjentów z umiarkowanym lub ciężkim zespołem jelita nadwrażliwego. Preparat ReFerm albo placebo podawano doodbytniczo przez 14 dni. Zaobserwowano zmniejszenie poziomu tryptazy i degranulacji mastocytów, ale badanie nie potwierdzało bezpośrednio szybkiego zmniejszenia wzdęć po doustnym stosowaniu suplementu. Zobacz publikację.
  6. Naghibi M., Pont-Beltran A., Lamelas A. i wsp. Effect of Postbiotic Bifidobacterium longum CECT 7347 on Gastrointestinal Symptoms, Serum Biochemistry, and Intestinal Microbiota in Healthy Adults: A Randomised, Parallel, Double-Blind, Placebo-Controlled Pilot Study. Nutrients. 2024;16(22):3952. doi: 10.3390/nu16223952. Randomizowane badanie pilotażowe objęło 60 osób dorosłych przyjmujących przez osiem tygodni inaktywowany termicznie szczep Bifidobacterium longum CECT 7347 albo placebo. Analizowano objawy żołądkowo-jelitowe, mikrobiotę i parametry biochemiczne. Ze względu na pilotażowy charakter badania jego wyników nie można przenosić na wszystkie postbiotyki ani przedstawiać jako gwarancji zmniejszenia wzdęć. Zobacz publikację.
  7. Komisja Europejska. Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 ustanawiające wykaz dopuszczonych oświadczeń zdrowotnych dotyczących żywności. Dokument stanowi podstawę prawną stosowania oświadczeń odnoszących się do witaminy D i folianów obecnych w SUPER BIOTICS™. Witamina D i foliany pomagają w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. Foliany pomagają także w utrzymaniu prawidłowych funkcji psychologicznych oraz przyczyniają się do zmniejszenia uczucia zmęczenia i znużenia. Oświadczenia te nie potwierdzają działania kompleksu postbiotycznego na wzdęcia. Zobacz dokument.